nieuws

In 'Vijf vragen aan' willen wij jou laten kennismaken met onze gastsprekers. Wat beweegt hen om hun verhaal te delen en wat zijn hun obstakels en bijzondere momenten die zij tegenkomen?


David vertelt het verhaal van zijn moeder, de nu 96-jarige Betty. Zij was toen de oorlog uitbrak kleuterbegeleidster in de crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg en werd benaderd mee te helpen in het verzet, als Joods meisje. Betty heeft zoveel mogelijk kinderen en baby's helpen ontsnappen uit de Hollandsche Schouwburg, maar moest ook keuzes maken. Ze kon niet iedereen redden. Na de oorlog vond ze het moeilijk erover te praten. Totdat de film Süskind in première ging. Dat triggerde haar om het echte verhaal te vertellen, wat resulteerde in een biografie over haar. David deelt nu het verhaal van zijn moeder als gastspreker bij NA DE OORLOG.


Waarom wil jij jouw verhaal delen?

Ik ben zelf langs de zijlijn betrokken geweest bij het maken van de biografie over mijn moeder. Het verhaal is een stukje van de geschiedenis dat niet breed is uitgelicht. Ik wil de kinderen die ik voor mij heb, bewust en bedachtzaam maken van het feit dat het allemaal niet zo ver weg is als het lijkt. En hoe voorkomen we dat iets soortgelijks nog eens gebeurt?


De politie is er toch juist om iedereen te beschermen?

Wat is voor jou de grootste uitdaging als gastspreker?

Een regelmatig gestelde vraag die ik in de klas krijg is: waarom deed de politie niets voor de Joden? Het ongeloof spat er vaak vanaf. De politie is er toch juist om iedereen te beschermen? Het is aan mij als gastspreker de taak om daar zo goed mogelijk antwoord op te geven en te proberen situaties uit het verleden naar het nu te halen. Het is heel makkelijk om een verhaal te vertellen, maar hoe maak ik nu die verbinding met hun belevingswereld? Daar gaat het om.


Welke ervaring als gastspreker zal jou altijd bijblijven?

Na mijn verhaal volgt altijd direct een nagesprek met de groep en zijn leerlingen vrij om vragen te stellen. Een meisje stak haar vinger eens op en vroeg: "Leeft uw moeder nog?" Toen ik daarop bevestigend antwoordde vroeg ze of ze een tekening mocht maken voor haar. Uiteindelijk heeft de hele klas dat gedaan en vertrok ik met een stapel brieven en tekeningen. Dat is hartverwarmend.


Mijn moeder had een continue angst om ons kwijt te raken

Wat heb je over jezelf geleerd tijdens het traject bij NA DE OORLOG?

Ik kan tegenwoordig veel beter duiden waarom dingen er vroeger in mijn gezinssituatie op een bepaalde manier aan toe gingen. Nu ik het hele verhaal van mijn moeder ken, heb ik daar meer begrip voor. Mijn moeder had vanaf onze geboorte een continue angst om ons kwijt te raken. Dat was voor mij en mijn broers en zus vaak best moeilijk. Er werd niet gesproken over de oorlog en dat maakte het extra moeilijk om te begrijpen.


Wat is het mooiste advies dat jij ooit hebt gekregen?

Van dit alles neem ik mee dat je niet te veel moet denken in zwart-wit. Er zijn zoveel grijze gebieden daartussenin. Ik probeer genuanceerd te zijn over hoe ik over mensen denk; ze niet direct in een hokje te plaatsen.


NA DE OORLOG zal beginnen met het geven van live online gastlessen, naar aanleiding van het coronavirus en de tijdelijke sluiting van scholen. Meerdere gastsprekers zullen door middel van een live online verbinding met de klas deze lessen geven voor het basis- en voortgezet onderwijs. Het Fonds 1818 heeft geld gedoneerd om deze online gastlessen mogelijk te maken. De gastsprekers behoren tot de naoorlogse generatie en vertellen ieder een zeer persoonlijk en aangrijpend verhaal. Dit doen zij als aanvulling op de lesstof over bijvoorbeeld de Holocaust en kan leerlingen helpen om het onderwerp meer naar hun eigen belevingswereld te brengen. NA DE OORLOG zorgt dat deze gastsprekers goed voorbereid voor de klas staan en doet dit met behulp van diverse professionals.


Met het oog op 75 jaar vrijheid, dat NA DE OORLOG niet onopgemerkt voorbij wil laten gaan, willen ze kinderen bewust blijven maken van dit stuk geschiedenis. Misschien juist wel in een tijd zoals deze.

In 'Vijf vragen aan' willen wij jou laten kennismaken met onze gastsprekers. Wat beweegt hen om hun verhaal te delen en wat zijn hun obstakels en bijzondere momenten die zij tegenkomen?


Judith vertelt als gastspreker het verhaal van haar vader en hoe het hem als 13-jarige Joodse jongen gelukt is om de Tweede Wereldoorlog te overleven. Haar vader vond het moeilijk om over de oorlog te praten en heeft zijn belevenissen uiteindelijk voor haar opgeschreven. En nu, bijna 25 jaar later, vertelt Judith zijn verhaal als gastspreker bij NA DE OORLOG.






Waarom wil jij jouw verhaal delen?

Het is niet vanzelfsprekend dat we in vrijheid leven. Voor veel kinderen wel, maar ik kom ook steeds vaker in klassen waar vluchtelingenkinderen zitten. Ik wil juist dit verhaal delen, omdat uitsluiting en discriminatie nog steeds voorkomen en ik denk dat het goed is om het gesprek daarover niet uit de weg te gaan.


Ik moest wennen aan de directe vragen; of ik het leuk vind om Joods te zijn

Wat is voor jou de grootste uitdaging als gastspreker?

Ik zit momenteel op ongeveer 25 gastlessen, maar elke keer is het weer spannend. Het is altijd de vraag of mijn verhaal wel aankomt bij de groep die ik voor me heb. In het begin moest ik vooral wennen aan de directe vragen die kinderen mij stellen. Dingen over de oorlog waar zij nieuwsgierig naar zijn, maar ook persoonlijker: of ik het bijvoorbeeld leuk vind om Joods te zijn.


Welke ervaring als gastspreker zal jou altijd bijblijven?

Mijn vader was dertien jaar ten tijde van de oorlog. Bijna dezelfde leeftijd als veel van de kinderen in de klassen waar ik kom. Wellicht haalt dat gegeven het verhaal een stukje dichter bij hun belevingswereld. Ik weet nog goed dat ik een gastles gaf op een school in Spijkenisse, waar -bleek later- een jongen zat die gevlucht was uit Syrië. In het nagesprek, na afloop van de gastles, begon hij in foutloos Nederlands zijn verhaal te vertellen.

Iedereen in het lokaal was muisstil en werd meegezogen in zijn verhaal, dat begon in Aleppo en via een vluchtelingenkamp in Turkije leidde naar Nederland, Spijkenisse. Hij was niet te stoppen. Dat deel je alleen als je je veilig voelt. Ik vind het geweldig als een docent zo een sfeer in de klas kan creëren en ik vond het mooi om daar getuige van te zijn. Want als gastspreker doe je dat niet alleen. De docent heeft hier ook een heel groot aandeel in.


De wereld is zo leuk, waarom zou ik mij verstoppen?

Wat heb je over jezelf geleerd tijdens het traject bij NA DE OORLOG?

De eerste keren dat ik mijn vertelling deed, vond ik erg lastig. Ook omdat er vroeger thuis nooit over gesproken is. Het is nog steeds een erg emotioneel verhaal, maar ik merk dat ik iets meer afstand kan nemen.


Wat is het mooiste advies dat jij ooit hebt gekregen?

Ik kom uit een nest waar verstoppen normaal was en er wantrouwend naar de buitenwereld werd gekeken. Er kwamen niet veel mensen over de vloer. In tegenstelling tot mijn ouders, sta ik meer open voor de buitenwereld. Ik durf mij meer sociaal en nieuwsgierig op te stellen en ben dol op mensen om mij heen. Misschien heb ik die drang indirect van mijn ouders meegekregen. De wereld is zo leuk, waarom zou ik mij verstoppen?

Nieuwsbrief

© 2019 NA DE OORLOG