Zoeken

In 'Vijf vragen aan' willen wij jou laten kennismaken met onze gastsprekers. Wat beweegt hen om hun verhaal te delen en wat zijn hun obstakels en bijzondere momenten die zij tegenkomen?


Als zoon van een overlevende uit Auschwitz, was Erwin benieuwd naar zijn moeders persoonlijke verhaal. Niet alleen naar haar belevenissen in blok 10 in Auschwitz, waar medische experimenten werden uitgevoerd, maar ook naar voor de oorlog en hoe ze uiteindelijk weer haar leven heeft opgebouwd. Door middel van foto's "uit de oude doos" vertelde zijn moeder gedurende twee jaar haar verhaal. Erwin wil dat verhaal graag doorvertellen als gastspreker bij NA DE OORLOG.



Waarom wil jij jouw verhaal delen?

Ik denk niet alleen dat mijn verhaal relevant is voor joodse kinderen, maar juist ook voor bijvoorbeeld christelijke of islamitische leerlingen. Ik hoor wel eens geluiden uit hoeken van de Nederlandse samenleving dat de Holocaust nooit heeft plaatsgevonden. Deze mensen wil ik laten zien hoe de Holocaust voor mijn familie was en vooral dat we met z’n allen moeten voorkomen dat iets soortgelijks ooit nog eens gebeurt. Ik zie het als een opdracht voor mezelf om in te haken op de tijdgeest van nu, waarin sommigen anti-vluchteling en anti-buitenlander zijn, om geen herhaling van het verleden te laten plaatsvinden. Uiteraard kan ik dat niet in mijn eentje, maar ik kan wel mijn verhaal vertellen.


De kinderen zaten muisstil naar mijn verhaal te luisteren

Wat is voor jou de grootste uitdaging als gastspreker?

Ik zit inmiddels rond de 35 gastlessen en ik probeer elke keer weer mijn verhaal zo goed mogelijk te laten overkomen. Het is een zwaar en emotioneel verhaal, maar wel een verhaal dat verteld moet worden. Ik probeer ook een stukje geschiedenis over te brengen en bespreek dingen als de Kristallnacht en de Februaristaking. Er kwam ooit een leerling na de gastles naar mij toe en zei: ‘U huilde tijdens het vertellen, dus het is echt gebeurd. Ik vind het zo erg.’ Voor mij is het iedere keer weer een uitdaging om mijn emoties te onderdrukken en soms lukt dat niet helemaal.


Welke ervaring als gastspreker zal jou altijd bijblijven?

Dat zijn eigenlijk twee ervaringen. Een bijzonder moment was op een islamitische school in Amersfoort waar de kinderen muisstil naar mijn verhaal luisterden. Een week na mijn gastles kreeg ik een dikke envelop op mijn deurmat met allerlei tekeningen en lieve brieven van deze leerlingen. Ze bedankten mij daarin voor het zo open vertellen van mijn familieverhaal. Ja, daar doe ik het allemaal voor.

Een andere mooie ervaring was op een school in Helmond waar ik vertelde over Auschwitz, waarop zij vertelden dat zij over een paar weken op studiereis daarheen zouden gaan. Een joodse traditie is om een steentje te leggen, wanneer iemand is overleden. Na afloop van hun studiereis kreeg ik foto’s opgestuurd van de leerlingen die in Auschwitz steentjes hadden neergelegd voor de overledenen.


Bijna alle familielijnen houden op in 1943; dat is confronterend

Wat heb je over jezelf geleerd tijdens het traject bij NA DE OORLOG?

Ik vind het ontzettend bijzonder dat zo’n groep leerlingen naar Auschwitz gaat en naar aanleiding van mijn verhaal daar steentjes neerlegt. Na de verhalen van mijn moeder weet ik dat ik nooit een bezoek zal afleggen aan een concentratiekamp. Ik denk dat ik maanden zou nodig hebben om daarvan bij te komen. Ik draag mijn steentje graag bij op andere manieren, waaronder als gastspreker.


Wat is het mooiste advies dat jij ooit hebt gekregen?

Een tijd geleden heb ik geprobeerd mijn familiestamboom in kaart te brengen. Bijna alle familielijnen houden op in 1943 en dat is wel erg confronterend. Toch geeft mij dat juist extra kracht om door te gaan en trots te zijn dat ik mijn familieverhaal kan vertellen aan anderen. Ik ben trots op mijn joodse afkomst en schaam mij daar niet voor.

In 'Vijf vragen aan' willen wij jou laten kennismaken met onze gastsprekers. Wat beweegt hen om hun verhaal te delen en wat zijn hun obstakels en bijzondere momenten die zij tegenkomen?


Leonie, dochter van een joodse moeder en een vader met een joodse vader, kan terugkijken op een zorgeloze, fijne jeugd. Haar ouders, die allebei de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, gaven altijd een positieve draai aan de oorlog wanneer dit onderwerp van gesprek was. De oorlog was een verschrikkelijke tijd, maar voor hen is het goed afgelopen. Leonie, zelf twintig jaar in het onderwijs gezeten en nu psychotherapeut, deelt graag haar familieverhaal als gastspreker bij NA DE OORLOG.



Waarom wil jij jouw verhaal delen?

Mijn ouders hebben op een gegeven moment hun verhaal van de oorlog verteld op de school van onze kinderen. Het echte verhaal, en niet de positieve versie die wij altijd te horen hadden gekregen. Ik vond het zo bijzonder en goed wat zij deden, dat toen dit op mijn eigen pad kwam ik niet lang hoefde na te denken. Ik ben zelf fel tegenstander van discriminatie en antisemitisme en dat is voor mij de belangrijkste reden dat ik gastspreker ben. Ik hoop dat mijn verhaal kinderen helpt hierover na te denken en het gesprek op gang te brengen


De oorlog was verschrikkelijk, maar voor hen is het goed afgelopen

Wat is voor jou de grootste uitdaging als gastspreker?

Tot nu toe ben ik voor de klas geen grote uitdagingen tegengekomen. Wat voor mij als gastspreker het moeilijkste is geweest, is het verhaal voor het eerst vertellen aan mijn familie. Ik dacht: als ik dit kan, dan kan ik alles. Ik zag herkenning en tranen in de ogen van familieleden terwijl ik aan het vertellen was. We vierden dat weekend de negentigste verjaardag van mijn moeder en alle kinderen en kleinkinderen waren er. Nadat ik klaar was met mijn verhaal, gingen de kleinkinderen nieuwsgierig om mijn moeder heen zitten. Ze hadden allerlei vragen over de oorlog. Dit was een ontzettend bijzonder moment voor mij, maar ook voor mijn moeder. Zij is mij dankbaar dat ik het familieverhaal tot op de dag van vandaag levendig hou.


Welke ervaring als gastspreker zal jou altijd bijblijven?

Ik zit bijna tegen de honderd gastlessen en elke keer dat ik mijn verhaal vertel, is het weer heftig en raken mij weer nieuwe dingen. Zelfs na zoveel keer wordt het niet opdreunen, maar is het alsof ik het elke keer opnieuw vertel. Het is een paar keer gebeurd dat 10 en 11-jarige kinderen na de gastles naar mij toe kwamen en vroegen: ‘Het raakt u wel hè, mevrouw?’ Wat hebben zij nu al meegemaakt in hun leven dat zij dat zo goed aanvoelen bij mij?


Ik dacht: als ik dit kan, dan kan ik alles

Wat heb je over jezelf geleerd tijdens het traject bij NA DE OORLOG?

Hoe meer ik in mijn familiegeschiedenis ben gedoken, hoe meer waardering ik heb gekregen voor de onvoorstelbare moed van mijn grootmoeders en tante tijdens de oorlog. Dat herken ik steeds meer in mezelf. Ook de veerkracht van mijn familie hoe zij hun leven na de oorlog weer hebben opgebouwd en de risico’s die zij onderweg hebben genomen vind ik bewonderenswaardig. Ik zie hier ook veel van mezelf in terug.


Wat is het mooiste advies dat jij ooit hebt gekregen?

Mijn ouders zijn altijd heel goed geweest om voor zichzelf te zorgen, voordat zij zich bekommerden om anderen. Zo vond mijn moeder het bijvoorbeeld niet leuk om te koken, maar was zij dol op lezen. ‘Alle tijd die ik niet lees, is verloren tijd,’ zei zij altijd. Zij zat dus dagelijks eerst haar pinda’s te eten en de krant te lezen, voordat ze begon met de maaltijd. Ook mijn vader leefde volgens diezelfde overtuiging. Hij hield erg van zeilen en had altijd één hand voor het schip en één hand voor de man. Eerst voor jezelf zorgen, voordat je dat voor anderen kunt doen.


In het kader van 75 jaar bevrijding doneert de stichting De Grootste Familie Helpt €10,00 per gastles WO2 in het schooljaar 2019/2020. Deze korting voor de scholen in Nederland geldt voor de eerste 500 gastlessen. Tevens doneren zij €2.000 voor authentieke materialen die gastsprekers kunnen laten zien aan alle kinderen en jongeren. De stichting De Grootste Familie Helpt heeft als doelstelling om tastbare initiatieven te steunen waar bevlogen vrijwilligers bij betrokken zijn en het 'familiegevoel' tot uiting komt. Voor meer informatie zie: www.stichtingdegrootstefamiliehelpt.nl.


nieuws

Nieuwsbrief

  • icoon_youtube wit
  • icoon_twitter wit
  • icoon_facebook wit
  • icoon_linkedin wit

NA DE OORLOG      info@nadeoorlog.nl   Tel: 085-2500281 / 06-39762378 

© 2020 NA DE OORLOG